भारतीय संविधान विश्व का सबसे बड़ा लिखित संविधान ही नहीं, समानता, न्याय और स्वतंत्रता का अद्भुत दस्तावेज -पोस्टमास्टर जनरल कृष्ण कुमार यादव

भारतीय डाक विभाग द्वारा उत्तर गुजरात परिक्षेत्र के सभी डाकघरों और प्रशासनिक कार्यालयों में 26 नवंबर, 2025 को 'संविधान दिवस' मनाया गया। क्षेत्रीय कार्यालय, अहमदाबाद  में पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने संविधान अंगीकरण  की 76वीं वर्षगांठ पर सभी अधिकारियों व कर्मचारियों के साथ, संविधान की उद्देशिका का पाठ और वाचन किया। सभी उपस्थित अधिकारियों व कर्मचारियों ने उद्देशिका दोहराते हुए संविधान में निहित आदर्शों व मूल्यों के प्रति अपनी निष्ठा व्यक्त की।

 इस अवसर पर अपने संबोधन में पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने कहा कि संविधान सिर्फ किताब नहीं, यह राष्ट्र का मार्गदर्शक है। आज का दिन हमें अधिकारों के साथ कर्तव्यों का भी स्मरण कराता है। डॉ. भीमराव अंबेडकर व संविधान निर्माताओं ने हमें समानता, न्याय और स्वतंत्रता का ऐसा  अद्भुत  दस्तावेज दिया जिसने भारत को विश्व के सबसे बड़े लोकतंत्र के रूप में स्थापित किया। आज के दिन हम यह संकल्प लें कि संविधान की मर्यादा, नागरिक कर्तव्यों और राष्ट्रीय एकता को सदैव सर्वोपरि रखेंगे।

 पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने कहा कि, संविधान सभा में  26 नवंबर 1949 को भारत के संविधान को अंगीकृत, अधिनियमित और आत्मार्पित किया गया था। करीब 2 वर्ष 11 महीने 17 दिनों की कठोर मेहनत के बाद संविधान को अंतिम रूप दिया गया। उसके मूल स्वरूप में 395 अनुच्छेद, 8 अनुसूचियां और लगभग 1,45,000 शब्द शामिल थे, जिससे यह अब तक का सबसे विस्तृत राष्ट्रीय संविधान बना। बाद में 19 नवंबर 2015 को सामाजिक न्याय एवं अधिकारिता मंत्रालय की अधिसूचना द्वारा 26 नवंबर को प्रतिवर्ष ‘संविधान दिवस’ के रूप में मनाने का निर्णय लिया गया।

 इस अवसर पर सहायक निदेशक श्री वी. एम. वहोरा, श्री रितुल गांधी, वरिष्ठ लेखाधिकारी सुश्री पूजा राठौर, श्री चेतन सैन, सहायक अधीक्षक श्री जीनेश पटेल, श्री रमेश पटेल, श्री रोनक शाह, डाक निरीक्षक सुश्री पायल पटेल, श्री आशीष पटेल, श्री गौरी शंकर कुमावत सहित तमाम अधिकारियों-कर्मचारियों ने संविधान दिवस पर शपथ ली।

Department of Posts celebrated 'Constitution Day' on the 76th anniversary of the adoption of the Constitution, by reciting and reading the Preamble of the Constitution

Indian Constitution is not only the largest written constitution in the world, but also a remarkable document of equality, justice and liberty -Postmaster General Krishna Kumar Yadav

India Post celebrated ‘Constitution Day’ on 26 November 2025 in all post offices and administrative offices of the North Gujarat Region. Postmaster General Shri Krishna Kumar Yadav, at the Regional Office in Ahmedabad, recited and read the Preamble of the Constitution with all the officers and staff on the 76th anniversary of the adoption of the Constitution. All officers and staff present repeated the Preamble and expressed their commitment to the ideals and values enshrined in the Constitution.

On this occasion, Postmaster General Shri Krishna Kumar Yadav said that the Constitution is not just a book, it is the guiding force of the nation. This day reminds us not only of our rights but also of our duties. Dr. B. R. Ambedkar and the makers of the Constitution gave us a remarkable document of equality, justice and liberty, which established India as the world’s largest democracy. On this day, we must resolve to always uphold the dignity of the Constitution, our civic duties, and national unity.

Postmaster General Shri Krishna Kumar Yadav further stated that on November 26, 1949, the Constitution of India was adopted, enacted, and voluntarily accepted by the Constituent Assembly. The Constitution was finalized after nearly 2 years, 11 months and 17 days of rigorous efforts. In its original form, the Constitution contained 395 Articles and 8 Schedules with approximately 1,45,000 words, making it the longest national constitution ever written. Later on, the Ministry of Social Justice and Empowerment issued a notification on November 19, 2015, declaring November 26 to be observed as 'Constitution Day' every year.

On this occasion, Assistant Director Shri V. M. Vahora, Shri Ritul Gandhi, Senior Accounts Officer Ms. Pooja Rathore, Shri Chetan Sain, Assistant Superintendent Shri Jinesh Patel, Shri Ramesh Patel, Shri Ronak Shah, Inspector of Posts Ms. Payal Patel, Ashish Patel, Shri Gauri Shankar Kumawat, along with many other officers and employees, took the oath on Constitution Day.

ભારતીય ડાક વિભાગે ‘બંધારણ દિવસ’ ઊજવ્યો; બંધારણ સ્વીકાર્યાની 76મી વર્ષગાંઠે કરાયો પ્રસ્તાવના–પાઠ અને વાચન

ભારતીય બંધારણ માત્ર વિશ્વનું સૌથી મોટું લેખિત બંધારણ જ નહી, પરંતુ સમાનતા, ન્યાય અને સ્વતંત્રતાનું અદ્ભૂત દસ્તાવેજ -પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ કૃષ્ણ કુમાર યાદવ

ભારતીય ડાક વિભાગ દ્વારા ઉત્તર ગુજરાત પરીક્ષેત્રની તમામ પોસ્ટ ઓફિસો અને વહીવટી કચેરીઓમાં 26 નવેમ્બર, 2025 ના રોજ 'બંધારણ દિવસ'ની ઉજવણી કરવામાં આવી. પ્રાદેશિક કચેરી અમદાવાદ ખાતે પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણ કુમાર યાદવે, બંધારણ સ્વીકાર્યાની 76મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે તમામ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ સાથે બંધારણની પ્રસ્તાવનાનું પઠન  અને વાંચન કર્યું. હાજર તમામ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓએ પ્રસ્તાવના પુનરાવર્તન કરીને બંધારણમાં સમાવિષ્ટ આદર્શો અને મૂલ્યો પ્રત્યે પોતાની નિષ્ઠા વ્યક્ત કરી.

આ પ્રસંગે પોતાના સંબોધનમાં પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણ કુમાર યાદવે જણાવ્યું કે, બંધારણ માત્ર એક પુસ્તક નથી, તે રાષ્ટ્ર માટે માર્ગદર્શક છે. આજનો દિવસ આપણને અધિકારોની સાથે ફરજોનું પણ સ્મરણ કરાવે છે. ડૉ.ભીમરાવ અંબેડકર અને બંધારણ નિર્માતાઓએ આપણને સમાનતા, ન્યાય અને સ્વતંત્રતાનું એવો અદ્ભૂત દસ્તાવેજ આપ્યો છે, જેના કારણે ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા લોકતંત્ર તરીકે સ્થાપિત થયું. આજે આપણે એ સંકલ્પ લઈએ કે બંધારણની મર્યાદા, નાગરિક ફરજો અને રાષ્ટ્રીય એકતાને હંમેશાં સર્વોપરી રાખીશું.

પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણ કુમાર યાદવે જણાવ્યું કે, બંધારણ સભામાં 26 નવેમ્બર 1949 ના રોજ ભારતના બંધારણને અંગીકારિત, અધિનિયમિત અને આત્મસંપૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું. લગભગ 2 વર્ષ 11 મહિના 17 દિવસની કઠોર મહેનત બાદ બંધારણને અંતિમ સ્વરૂપ મળ્યું. તેના મૂળ સ્વરૂપમાં 395 કલમો, 8 અનુસૂચિઓ અને લગભગ 1,45,000 શબ્દો સમાવિષ્ટ હતા, જેના કારણે તે આજ સુધીનું સૌથી વિગતવાર રાષ્ટ્રીય બંધારણ બની શક્યું. પછીથી, 19 નવેમ્બર 2015ના રોજ સામાજિક ન્યાય અને અધિકારીતા મંત્રાલયના જાહેરનામા દ્વારા 26 નવેમ્બરને દર વર્ષે ‘બંધારણ દિવસ’ તરીકે ઉજવવાનો નિર્ણય લેવાયો.

આ પ્રસંગે સહાયક નિર્દેશક શ્રી વી. એમ. વહોરા, શ્રી રિતુલ ગાંધી, વરિષ્ઠ લેખાધિકારી શ્રીમતી પૂજા રાઠોડ, શ્રી ચેતન સૈન, સહાયક અધિક્ષક શ્રી જીનેશ પટેલ, શ્રી રમેશ પટેલ, શ્રી રોનક શાહ, ડાક નિરીક્ષક શ્રીમતી પાયલ પટેલ, શ્રી આશીષ પટેલ, શ્રી ગૌરીશંકર કુમાવત સહિત અનેક અધિકારીઓ–કર્મચારીઓએ બંધારણ દિવસે પ્રતિજ્ઞા લીધી.

 

 

 

 

 

 

  भारतीय डाक विभाग ने मनाया 'संविधान दिवस', संविधान अपनाने की 76वीं वर्षगांठ पर किया संविधान की उद्देशिका का पाठ और वाचन

भारतीय संविधान विश्व का सबसे बड़ा लिखित संविधान ही नहीं, समानता, न्याय और स्वतंत्रता का अद्भुत दस्तावेज -पोस्टमास्टर जनरल कृष्ण कुमार यादव

 

भारतीय डाक विभाग द्वारा ‘सीमा सुरक्षा बल’ के हीरक जयंती पर विशेष आवरण का गृह मंत्री अमित शाह ने किया विमोचन

‘सीमा सुरक्षा बल’ की हीरक जयंती पर 21 नवंबर, 2025 को भारतीय डाक विभाग ने एक विशेष आवरण और विरूपण जारी किया तथा केंद्रीय गृह एवं सहकारिता मंत्री मा. श्री अमितभाई शाह के कर कमलों द्वारा भुज में इसका विमोचन किया गया।

“सीमा सुरक्षा बल-गौरवपूर्ण सेवा के 60 वर्ष (1965-2025)” विषय पर जारी इस विशेष आवरण में सीमा सुरक्षा बल के थल-जल-नभ में प्रदर्शन को अंकित किया गया है।

 

 

 

1965 के भारत-पाक युद्ध के उपरांत पाकिस्तान से लगी सीमाओं की सुरक्षा के उद्देश्य से 1 दिसंबर 1965 को स्थापित, सीमा सुरक्षा बल ने राष्ट्र की “प्रथम रक्षा पंक्ति” के रूप में देश की सीमाओं की रक्षा तथा आंतरिक सुरक्षा में अद्वितीय योगदान दिया है।

1971 के भारत-पाक युद्ध में सेना के साथ मिलकर युद्ध करने के साथ ही बांग्लादेश मुक्ति संग्राम में सक्रिय भूमिका निभाने वाले सीमा सुरक्षा बल ने, राष्ट्रीय सुरक्षा के प्रति अपने समर्पण को सदा ही सिद्ध किया है। बल द्वारा पंजाब एवं जम्मू-कश्मीर में आतंकवाद विरोधी अभियानों में वीरता का परिचय दिया गया।
 
“ऑपरेशन सिंदूर" के दौरान अदम्य साहस प्रदर्शित करने के लिये बल के बहादुरों को 2 वीर चक्र और 16 वीरता पदकों से सम्मानित किया गया। छह दशकों की इस गौरवपूर्ण यात्रा में सीमा सुरक्षा बल सीमाओं का अडिग प्रहरी बन “जीवन पर्यन्त कर्तव्य” के मूलमंत्र को हर कदम पर सिद्ध करते हुए कर्तव्य पथ पर अग्रसर है।

इस विशेष आवरण में सीमा सुरक्षा बल की गौरवपूर्ण ऐतिहासिकता एवं बहुआयामी कार्य को अंकित किया गया है।

ભારતીય ડાક વિભાગ દ્વારા ‘સીમા સુરક્ષા દળ’ની હીરક જયંતિ નિમિત્તે જાહેર કર્યું વિશેષ કવર

સીમા સુરક્ષા દળે રાષ્ટ્રની પ્રથમ રક્ષણ રેખા તરીકે દેશની સરહદોની સુરક્ષા અને આંતરિક સુરક્ષામાં આપ્યું અપ્રતિમ યોગદાન 

‘સીમા સુરક્ષા દળ’ની હીરક જયંતિ નિમિત્તે 21 નવેમ્બર, 2025 ના રોજ ભારતીય ડાક વિભાગ દ્વારા એક વિશેષ કવર અને વીરૂપણ બહાર પાડવામાં આવ્યું, જેનું વિમોચન કેન્દ્રિય ગૃહ અને સહકાર મંત્રી માન. શ્રી અમિતભાઈ શાહ દ્વારા ભુજમાં કરવામાં આવ્યું.

“બોર્ડર સિક્યુરિટી ફોર્સ – ગૌરવપૂર્ણ સેવાના 60 વર્ષ (1965–2025)” વિષય પર બહાર પાડવામાં આવેલા આ વિશેષ કવરમાં સીમા સુરક્ષા દળના જમીન, પાણી અને હવામાં દર્શાવેલા શૌર્ય અને કાર્યક્ષમતાને ઉજાગર કરવામાં આવ્યા છે.

1965ના ભારત-પાક યુદ્ધ બાદ પાકિસ્તાન સાથે લાગતી સરહદોની સુરક્ષાના હેતુથી 1 ડિસેમ્બર, 1965ના રોજ સ્થાપિત સીમા સુરક્ષા દળે રાષ્ટ્રની “પ્રથમ રક્ષણ રેખા” તરીકે દેશની સરહદોની સુરક્ષા તેમજ આંતરિક સુરક્ષામાં અનન્ય ફાળો આપ્યો છે.

1971ના ભારત-પાક યુદ્ધમાં ભારતીય સેના સાથે મળીને યુદ્ધ કરવાની સાથે સાથે બાંગ્લાદેશ મુક્તિ સંગ્રામમાં સક્રિય ભૂમિકા નિભાવનાર સીમા સુરક્ષા દળે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પ્રત્યેનું પોતાનું સમર્પણ હંમેશા સાબિત કર્યું છે. દળ દ્વારા પંજાબ અને જમ્મુ-કાશ્મીર ખાતે આતંકવાદ વિરોધી અભિયાનોમાં અદમ્ય શૌર્યનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું.

"ઓપરેશન સિંદૂર" દરમિયાન અદમ્ય હિંમત દર્શાવવા બદલ, ફોર્સના બહાદુર સૈનિકોને 2 વીર ચક્ર અને 16 વીરતા ચંદ્રકો એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. 6 દાયકાની આ ગૌરવમય યાત્રામાં, સરહદ સુરક્ષા દળ સરહદોનું અડગ રક્ષક રહ્યું છે દરેક પગલે "જીવનપર્યંત કર્તવ્ય" ના સૂત્રને સાબિત કરી રહ્યું છે.

આ ખાસ કવર બોર્ડર સિક્યુરિટી ફોર્સના ગૌરવશાળી ઇતિહાસ અને બહુ-પરિમાણીય કાર્યને દર્શાવે છે.

India Post released a Special Cover on the Diamond Jubilee of the Border Security Force

Border Security Force as India's First line of defence has rendered invaluable service in safeguarding India's borders and maintaining Internal Security

 

On the occasion of Diamond Jubilee of Border Security Force, India Post released a Special Cover and Cancellation on 21st November 2025, which was unveiled by the Hon’ble Union Minister of Home and Cooperation, Shri Amitbhai Shah in Bhuj.

This Special Cover, released on the theme “Border Security Force – 60 Years of Glorious Service (1965–2025)”, depicts the Border Security Force’s distinguished performance on land, water, and in the air.

Established on 1st December 1965 after the Indo-Pakistan War of 1965 to secure India’s borders with Pakistan, the Border Security Force, as “India’s First Line of Defence,” has rendered invaluable service in safeguarding India's borders and maintaining Internal Security.

In the 1971 Indo-Pak War, Border Security Force personnel fought shoulder to shoulder with Indian Army, playing a vital Role in the Liberation of Bangladesh. The Force has displayed exemplary courage in counter-terrorism operations in Punjab and Jammu & Kashmir.

The Force displayed indomitable bravery and commitment during "Operation Sindoor", earning 2 Vir Chakras and 16 Gallantry Medals. As Border Security Force completes Six Decades of Glorious Service, it continues to stand tall as the sentinel of the Nation's borders, upholding its inspiring motto - “Jeevan Paryant Kartavya” (Duty Till Death).

This Special Cover depicts the glorious history and multi-dimensional work of the Border Security Force.

भारतीय डाक विभाग द्वारा ‘सीमा सुरक्षा बल’ के हीरक जयंती पर विशेष आवरण जारी

सीमा सुरक्षा बल ने राष्ट्र की प्रथम रक्षा पंक्ति के रूप में देश की सीमाओं की रक्षा तथा आंतरिक सुरक्षा में दिया अद्वितीय योगदान

International Book Festival, Ahmedabad : Books and Stamps both play an important role to promote literature, art and culture - Postmaster General Krishna Kumar Yadav

अहमदाबाद में 13 नवंबर से 23 नवंबर 2025 तक आयोजित 'अंतरराष्ट्रीय पुस्तक महोत्सव' ज्ञान, साहित्य और संस्कृति का अद्भुत संगम बन गया है। जहाँ एक ओर पुस्तकप्रेमी पुस्तकों के माध्यम से नई जानकारियाँ अर्जित कर रहे हैं, वहीं दूसरी ओर भारतीय डाक विभाग का स्टॉल लोगों को डाक टिकटों के माध्यम से भारत की कला, संस्कृति, इतिहास, शिक्षा और विरासत की विविधता से परिचित करा रहा है। भारत सरकार के शिक्षा मंत्रालय के अधीन नेशनल बुक ट्रस्ट एवं अहमदाबाद नगर निगम के संयुक्त तत्वावधान में आयोजित इस भव्य महोत्सव में डाक विभाग का स्टॉल नंबर 95 विशेष आकर्षण का केंद्र बना हुआ है, जहाँ निरंतर आगंतुकों की भीड़ उमड़ रही है। 

उत्तर गुजरात परिक्षेत्र के पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने भी पुस्तक महोत्सव का दौरा किया और बताया कि भारतीय डाक स्टॉल पर पार्सल, स्पीड पोस्ट, ज्ञान पोस्ट, पार्सल पैकेजिंग सर्विस, फिलेटली, माई स्टैम्प, गंगा जल, इंडिया पोस्ट पेमेंट्स बैंक के माध्यम से डिजिटल बैंकिंग इत्यादि सुविधाएँ उपलब्ध कराई गई हैं। पुस्तक प्रेमी और प्रकाशक डाक स्टॉल के माध्यम से देश-विदेश में कहीं भी पुस्तकें भेज सकते हैं। इसके अलावा डाकघर बचत सेवाएँ, डाक जीवन बीमा की सुविधा भी उपलब्ध है।

 

पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने कहा कि पुस्तक महोत्सव पुस्तकों के प्रति रुचि बढ़ाने के साथ विभिन्न आयु वर्ग के पाठकों, लेखकों और प्रकाशकों को एक मंच पर जोड़कर साहित्यिक संवाद और सहयोग को नई दिशा प्रदान करता है। वहीं  फिलेटली प्रेमियों और संग्राहकों के लिए डाक स्टॉल एक अनोखा अवसर प्रदान कर रहा, जहाँ वे न केवल नई सामग्री का अवलोकन कर सकते हैं, बल्कि डाक टिकटों के माध्यम से भारत की विविध सांस्कृतिक परंपराओं और ऐतिहासिक धरोहर से भी परिचित हो सकेंगे। साहित्य, कला और संस्कृति से जोड़ने में पुस्तकों व डाक टिकटों की अहम भूमिका है। गुजरात  पर आधारित 'माई स्टैम्प' के प्रति लोगों में काफी उत्साह देखा जा रहा है, जिसमें गाँधी आश्रम, साबरमती स्थित महात्मा गाँधी, पतंग उत्सव और डांडिया नृत्य की डाक टिकट थीम शामिल है।  बच्चों व युवाओं के लिए यह अनुभव अत्यंत ज्ञानवर्धक और प्रेरणादायक सिद्ध हो रहा है, क्योंकि डाक टिकट राष्ट्र के इतिहास, संस्कृति और महत्वपूर्ण घटनाओं को सहज, रोचक और शिक्षाप्रद तरीके से प्रस्तुत करते हैं। यह स्टॉल पुस्तक महोत्सव के सांस्कृतिक माहौल को और भी समृद्ध और जीवंत बना रहा है।

अहमदाबाद मंडल के प्रवर अधीक्षक डाकघर श्री शिशिर कुमार ने बताया कि यहाँ लोग पुस्तक महोत्सव से ही अपनी पसंदीदा पुस्तकें अपने प्रियजनों तक पहुँचाने का आनंद उठा रहे हैं। यहाँ विभिन्न प्रकार के डाक टिकट, विशेष आवरण, रामायण डाक टिकट, श्री राम जन्मभूमि मंदिर पर आधारित खुशबूदार डाक टिकट सेट, खादी पोस्टकार्ड, सौराष्ट्र-कच्छ आधारित पिक्चर पोस्टकार्ड, ओलम्पिक आधारित डाक टिकट, वर्णमाला फिलेटली पुस्तकें, कॉफी मग, टी शर्ट सहित तमाम फिलेटलिक उत्पादों का प्रदर्शन किया गया है। मात्र ₹300 शुल्क में 12 डाक टिकटों की एक माई स्टैम्प शीट तैयार की जाती है, जो जन्मदिन, विवाह वर्षगाँठ, शुभ विवाह, रिटायरमेंट अथवा अन्य यादगार पलों के लिए एक अनोखा और विशेष स्मृति-उपहार बन जाती है। पुस्तक महोत्सव भ्रमण के बाद लेटर बॉक्स के माध्यम से बच्चों द्वारा अपने अनुभवों को सहेजते हुए पत्र भेजने की सुविधा भी यहाँ उपलब्ध है।

'અમદાવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય પુસ્તક મહોત્સવ - 2025'માં ભારતીય ડાક વિભાગનો સ્ટોલ બન્યો આકર્ષણનું કેન્દ્ર 

સાહિત્ય, કલા અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડવામાં પુસ્તકો તથા ડાક ટિકિટોની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા – પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ કૃષ્ણ કુમાર યાદવ

‘અમદાવાદ આંતરરાષ્ટ્રીય પુસ્તક મહોત્સવ’માં ડાક વિભાગ મારફતે દેશ-વિદેશમાં પુસ્તકો *મોકલવાની સુવિધા ઉપલબ્ધ – પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ કૃષ્ણ કુમાર યાદવ

અમદાવાદમાં 13 નવેમ્બરથી 23 નવેમ્બર 2025 સુધી યોજાયેલ ‘અંતરરાષ્ટ્રીય પુસ્તક મહોત્સવ’ જ્ઞાન, સાહિત્ય અને સંસ્કૃતિનો અદભૂત સંગમ બની રહ્યો છે. જ્યાં એક તરફ પુસ્તકપ્રેમીઓ પુસ્તકોના માધ્યમથી નવી જાણકારીઓ મેળવી રહ્યા છે, ત્યાં બીજી તરફ ભારતીય ડાક વિભાગનો સ્ટોલ લોકોનો પરિચય ડાક ટિકિટો દ્વારા ભારતની કલા, સંસ્કૃતિ, ઇતિહાસ, શિક્ષણ અને વારસાની વૈવિધ્યતા સાથે કરાવી રહ્યો છે. ભારત સરકારના શિક્ષા મંત્રાલય હેઠળના નેશનલ બુક ટ્રસ્ટ અને અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના સંયુક્ત નેજા હેઠળ યોજાયેલા આ ભવ્ય મહોત્સવમાં ડાક વિભાગનો સ્ટોલ નંબર 95 ખાસ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યો છે, જ્યાં સતત મુલાકાતીઓની ભીડ ઉમટી રહી છે. ઉત્તર ગુજરાત પરિક્ષેત્રના પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણ કુમાર યાદવએ પણ પુસ્તક મેળાની મુલાકાત લીધી અને જણાવ્યું કે ડાક સ્ટોલ પર પાર્સલ, સ્પીડ પોસ્ટ, જ્ઞાન પોસ્ટ, પાર્સલ પેકેજિંગ સર્વિસ, ફિલેટેલી, માય સ્ટેમ્પ, ગંગાજળ, ઇન્ડિયા પોસ્ટ પેમેન્ટ્સ બેંક મારફતે ડિજિટલ બેંકિંગ જેવી વિવિધ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરવામાં આવી છે. પુસ્તકપ્રેમી અને પ્રકાશકો ડાક સ્ટોલ મારફતે દેશ-વિદેશમાં ક્યાંય પણ પુસ્તકો મોકલી શકે છે. ઉપરાંત, ડાકઘર બચત સેવાઓ અને ડાક જીવન વીમાની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે.
 
પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણ કુમાર યાદવે જણાવ્યું કે પુસ્તકો પ્રત્યે રસ વધારવા સાથે પુસ્તક મહોત્સવ વિવિધ વય જૂથના વાચકો, લેખકો અને પ્રકાશકોને એક મંચ પર જોડીને સાહિત્યિક સંવાદ અને સહકારને નવી દિશા પ્રદાન કરે છે. ફિલેટલી પ્રેમીઓ અને સંગ્રાહકો માટે ડાક સ્ટોલ એક અનોખો અવસર પૂરું પાડી રહ્યો છે, જ્યાં તેઓ માત્ર નવી સામગ્રીનું અવલોકન જ નહીં, પરંતુ ડાક ટિકિટો દ્વારા ભારતની વૈવિધ્યપૂર્ણ સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓ અને ઐતિહાસિક ધરોહર વિશે પણ માહિતગાર થઈ શકે છે. સાહિત્ય, કલા અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડવામાં પુસ્તકો અને ડાક ટિકિટોની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે. ગુજરાત આધારિત ‘માય સ્ટેમ્પ’ પ્રત્યે લોકોમાં ખાસ ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે, જેમાં ગાંધી આશ્રમ, સાબરમતી ખાતેના મહાત્મા ગાંધી, પતંગ ઉત્સવ અને ડાંડીયા નૃત્ય જેવા વિષયો પર આધારીત ડાક ટિકિટોની થીમ સામેલ છે. બાળકો અને યુવાનો માટે આ અનુભવ અત્યંત જ્ઞાનવર્ધક અને પ્રેરણાદાયક સાબિત થઈ રહ્યો છે, કારણ કે ડાક ટિકિટો રાષ્ટ્રના ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓને સરળ, રસપ્રદ અને શૈક્ષણિક રીતે રજૂ કરે છે. આ સ્ટોલ પુસ્તક મહોત્સવના સાંસ્કૃતિક માહોલને વધુ સમૃદ્ધ અને જીવંત બનાવી રહ્યો છે. 

અમદાવાદ મંડળના પ્રવર ડાક અધીક્ષક શ્રી શિશિર કુમારે જણાવ્યું કે અહીં લોકો પુસ્તક મેળાથી જ પોતાની મનપસંદ પુસ્તકોને પોતાના પ્રિયજનો સુધી મોકલવાનો આનંદ માણી રહ્યા છે. અહીં વિવિધ પ્રકારના ડાક ટિકિટ, વિશેષ આવરણ, રામાયણ ડાક ટિકિટ, શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર પર આધારિત ડાક ટિકિટ સેટ, ખાદી પોસ્ટકાર્ડ, સૌરાષ્ટ્ર–કચ્છ આધારિત પિક્ચર પોસ્ટકાર્ડ, ઓલિમ્પિક આધારિત ડાક ટિકિટ, વર્ણમાળા ફિલેટલી પુસ્તકો, કોફી મગ, ટી-શર્ટ સહિત અનેક ફિલેટલિક ઉત્પાદનોનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું છે. માત્ર ₹300ના શૂલ્કમાં 12 ડાક ટિકિટોની એક ‘માય સ્ટેમ્પ’ શીટ તૈયાર કરવામાં આવે છે, જે જન્મદિન, લગ્ન વર્ષગાંઠ, શુભ લગ્ન, નિવૃત્તિ અથવા અન્ય યાદગાર ક્ષણો માટે એક અનોખી અને ખાસ સ્મૃતિ ભેટ બની જાય છે. પુસ્તક મહોત્સવની મુલાકાત લીધા પછી, બાળકો લેટરબોક્સ દ્વારા પત્રો પણ મોકલી શકે છે, તેમના અનુભવોને સાચવી શકે છે.

India Post’s stall emerged as the center of attraction at the ‘Ahmedabad International Book Festival – 2025

Books and stamps both play an important role to promote literature, art and culture - Postmaster General Krishna Kumar Yadav

Postal Department providing facility to send Books across India and abroad at the Ahmedabad International Book Festival – Postmaster General Krishna Kumar Yadav

The Ahmedabad International Book Festival held from 13 to 23 November 2025, has become a remarkable confluence of knowledge, literature, and culture. While book lovers are gaining new insights through a wide range of books, India Post’s stall is introducing visitors to nation’s rich diversity of art, culture, history, education, and heritage through postage stamps. In this book festival, organized jointly by the National Book Trust under the Ministry of Education of the Government of India and the Ahmedabad Municipal Corporation, India Post’s stall number 95 has become a center of attraction, drawing a continuous flow of visitors. While visiting the Ahmedabad International Book Festival, Postmaster General, North Gujarat Region, Shri Krishna Kumar Yadav told that the India Post stall is offering a wide range of services, including Parcel, Speed Post, Gyan Post, Parcel Packaging Service, Philately, My Stamp, Ganga Jal, and digital banking facilities through India Post Payments Bank. Book lovers and publishers can send books anywhere across the country and abroad through the India Post’s stall. Additionally, Post Office Savings Services and Postal Life Insurance facilities are also available.

 

 

Postmaster General Shri Krishna Kumar Yadav said that the Book Festival not only fosters interest in reading but also brings together readers, writers, and publishers of all age groups on a common platform, thereby giving new direction to literary dialogue and collaboration. At the same time, this Stall is offering a unique opportunity for philately enthusiasts and collectors, where they can not only explore new material but also gain insight into India’s diverse cultural traditions and historical heritage through stamps. Book and stamps play a significant role in connecting people with literature, art, and culture. The ‘My Stamp’ series based on Gujarat is receiving an enthusiastic response from visitors, featuring theme such as Mahatma Gandhi at Sabarmati Ashram, the Kite Festival, and the traditional Dandiya dance. For children and youth, this experience is proving to be highly informative and inspiring, as postage stamps present the nation’s history, culture, and major events in an engaging, insightful, and educational manner. The stall is further enriching and enlivening the cultural atmosphere of the Book Festival.

Superintendent of Post Offices, Ahmedabad Division, Shri Shishir Kumar said that visitors are enjoying the experience of sending their favourite books to their loved ones directly from the Book Festival. A wide range of philatelic products is on display here, including various types of postage stamps, special covers, Ramayana stamps, a scented stamp set based on the Shri Ram Janmabhoomi Temple, khadi postcards, Saurashtra–Kutch themed picture postcards, Olympic-themed stamps, alphabetical philately books, coffee mugs, T-shirts, and many other philatelic. He added that a My Stamp sheet containing 12 personalised stamps is prepared for just ₹300, making it a unique and memorable gift for occasions such as birthdays, wedding anniversaries, weddings, retirements, or other special moments. After exploring the Book Festival, children also have the facility to post letters narrating their experiences through the letterbox placed here.

 

 

 'अहमदाबाद अंतरराष्ट्रीय पुस्तक महोत्सव - 2025' में भारतीय डाक विभाग का स्टॉल बना आकर्षण का केंद्र

साहित्य, कला और संस्कृति से जोड़ने में पुस्तकों व डाक टिकटों की अहम भूमिका - पोस्टमास्टर जनरल  कृष्ण कुमार यादव

'अहमदाबाद अंतरराष्ट्रीय पुस्तक महोत्सव' में डाक विभाग के माध्यम से देश-विदेश में पुस्तकें भेजने की सुविधा उपलब्ध-पोस्टमास्टर जनरल कृष्ण कुमार यादव