Department of Posts released Customized Stamp and Special Cover on Group Mangalam at Ahmedabad, Gujarat

Department of Posts released a Customized Stamp and a Special Cover on “Group Mangalam – 84 Years of Successful Journey,” founded by the Late Shri Tejmal Ji Mangal. The Stamp and Special Cover were released by Chief Postmaster General, Gujarat Circle Shri Ganesh V. Sawaleshwarkar and Postmaster General, North Gujarat Region Shri Krishna Kumar Yadav on 01st June, 2026 at a function held at Mangalam Worldwide Limited, Navrangpura, Ahmedabad. The event was attended by Shri Om Prakash Mangal, Chairman of Group Mangalam Shri Vipin Prakash Mangal, Senior Superintendent of Post Offices Shri Chirag Mehta, Deputy Superintendent Ms. Manjulaben Patel, Assistant Director Shri Alpesh Shah Dholakia and other officials and dignitaries.

On this occasion, Chief Postmaster General Shri Ganesh V. Sawaleshwarkar said that stamps depict the country’s culture, history, science, and achievements, thereby promoting national pride and heritage along with communication. Department of Posts’ Customized Stamp scheme provides institutions, industries, and organizations with a unique platform to highlight their achievements, heritage, and brand identity. The customized stamp dedicated to the achievements of Mangalam Group is a national recognition of the organization’s long-standing success, its outstanding contributions, and the trust it has instilled in society. Congratulating Mangalam Group on its glorious and inspiring journey of 84 years, he remarked that the Group has built a strong legacy of growth and trust, which will continue to serve as a source of inspiration for future generations.

Postmaster General Shri Krishna Kumar Yadav said that a stamp is not merely a souvenir; it is a document of history. Every stamp carries a story, and there is a need to connect today’s younger generation with these stories. This special stamp will carry the inspiring story of Mangalam Group to people across the country and help preserve its glorious legacy for future generations. A stamp is truly a little ambassador that travels across nations, introducing people to the civilization, culture, and heritage it represents.

 

Chairman of Group Mangalam, Shri Vipin Prakash Mangal, highlighted the Group’s successful journey of 84 years and said that Mangalam Group, founded in 1942 at Beawar, Rajasthan, by the Late Shri Tejmal Ji Mangal, has built a strong legacy of excellence and progress, which was further elevated to new heights by successive leadership. Now, Group Mangalam is a conglomerate with an 84- years legacy of innovation and inclusive growth. The group operates successfully across key sectors such as Agri products, Stainless steel, and Retail. Their mission balances robust corporate citizenship with a “customer-first” approach, enabling it to effectively address modern industrial challenges.

Shri Om Prakash Mangal of Group Mangalam said that the release of a Customized Stamp and Special Cover on Group Mangalam by the Department of Posts is an occasion of immense pride, honour, and emotional significance for the entire Mangalam family.

ભારતીય ડાક વિભાગે અમદાવાદ ખાતે  ગ્રુપ મંગલમ પર કસ્ટમાઇઝ્ડ ડાક ટિકિટ અને વિશેષ આવરણ જારી કર્યું

 ભારતીય ડાક વિભાગ દ્વારા સ્વર્ગીય શ્રી તેજમલજી મંગલ દ્વારા સ્થાપિત ‘ગ્રુપ મંગલમ – 84 વર્ષની સફળ યાત્રા’ વિષયક એક કસ્ટમાઇઝ્ડ ડાક ટિકિટ અને વિશેષ આવરણ જારી કરવામાં આવ્યું. અમદાવાદના નવરંગપુરા સ્થિત મંગલમ વર્લ્ડવાઇડ લિમિટેડ ખાતે આયોજિત સમારોહમાં ગુજરાત પરિમંડળના મુખ્ય પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી ગણેશ વી. સાવળેશ્વરકર તથા ઉત્તર ગુજરાત ક્ષેત્રના પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણ કુમાર યાદવે તા. 1 જૂન, 2026ના રોજ આ ડાક ટિકિટ અને વિશેષ આવરણ જારી કર્યું. આ પ્રસંગે શ્રી ઓમ પ્રકાશ મંગલ, મંગલમ ગ્રુપના અધ્યક્ષ શ્રી વિપિન પ્રકાશ મંગલ, પ્રવર ડાક અધિક્ષક શ્રી ચિરાગ મહેતા, ડેપ્યુટી અધિક્ષક સુશ્રી મંજુલાબેન પટેલ, સહાયક નિદેશક શ્રી અલ્પેશ શાહ સહિત અનેક અધિકારીઓ અને મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા.

આ પ્રસંગે મુખ્ય પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી ગણેશ વી. સાવળેશ્વરકરે જણાવ્યું કે ટપાલ ટિકિટો દ્વારા દેશની સંસ્કૃતિ, કલા, વારસા, ઇતિહાસ, મહાન વ્યક્તિત્વો, મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ તેમજ જ્ઞાન-વિજ્ઞાન અને વિવિધ સિદ્ધિઓનું પ્રતિબિંબ દર્શાવવામાં આવે છે. ટપાલ ટિકિટો સંચારના માધ્યમ તરીકે કાર્ય કરવા ઉપરાંત રાષ્ટ્રીય ગૌરવ અને સાંસ્કૃતિક વારસાના પ્રસાર તથા સંવર્ધનમાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ભારતીય ડાક વિભાગની કસ્ટમાઇઝ્ડ ટપાલ ટિકિટ યોજના સંસ્થાઓ, ઉદ્યોગો અને સંગઠનોને તેમની સિદ્ધિઓ, વારસા અને બ્રાન્ડ ઓળખને ઉજાગર કરવા માટે એક અનોખું મંચ પ્રદાન કરે છે. મંગલમ ગ્રુપની સિદ્ધિઓને સમર્પિત આ કસ્ટમાઇઝ્ડ ટપાલ ટિકિટ સંસ્થાની દીર્ઘકાલીન સફળતા, તેના ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન અને સમાજમાં સ્થાપિત વિશ્વાસનું રાષ્ટ્રીય સ્તરે સન્માન છે. મંગલમ ગ્રુપને તેની 84 વર્ષની ગૌરવશાળી અને પ્રેરણાદાયી યાત્રા બદલ હાર્દિક અભિનંદન અને શુભેચ્છાઓ પાઠવતાં તેમણે જણાવ્યું કે મંગલમ ગ્રુપે વિકાસ અને વિશ્વાસની એક મજબૂત પરંપરા ઊભી કરી છે, જે આવનારી પેઢીઓ માટે પણ પ્રેરણાનું સ્ત્રોત બની રહેશે.

પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણ કુમાર યાદવે જણાવ્યું કે ટપાલ ટિકિટ માત્ર એક સ્મૃતિચિહ્ન નથી, પરંતુ ઇતિહાસનું એક જીવંત દસ્તાવેજ છે. દરેક ટપાલ ટિકિટ પાછળ એક અનોખી વાર્તા છુપાયેલી હોય છે અને આજની યુવા પેઢીને આ વાર્તાઓ સાથે જોડવાની જરૂર છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે આ વિશેષ ટપાલ ટિકિટ મંગલમ ગ્રુપની પ્રેરણાદાયી ગાથાને દેશભરના લોકો સુધી પહોંચાડશે અને તેની ગૌરવશાળી વારસાને આવનારી પેઢીઓ માટે સંરક્ષિત રાખવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. ટપાલ ટિકિટ ખરેખર એક નાનો રાજદૂત છે, જે વિવિધ દેશોની મુલાકાત લે છે અને લોકોને પોતાની સંસ્કૃતિ, સભ્યતા તથા વારસાથી પરિચિત કરાવે છે.

મંગલમ ગ્રુપના અધ્યક્ષ શ્રી વિપિન પ્રકાશ મંગલે મંગલમ ગ્રુપની 84 વર્ષની સફળ યાત્રાનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું કે વર્ષ 1942માં રાજસ્થાનના બ્યાવર ખાતે સ્વર્ગસ્થ શ્રી તેજમલજી મંગલ દ્વારા સ્થાપિત મંગલમ ગ્રુપે ઉત્કૃષ્ટતા અને પ્રગતિની એક મજબૂત પરંપરા ઊભી કરી છે, જેને અનુગામી નેતૃત્વ દ્વારા નવી ઊંચાઈઓ સુધી પહોંચાડવામાં આવી છે. આજે, વિશ્વાસ, નવીનતા અને સર્વસમાવેશક વિકાસની 84 વર્ષની યાત્રા સાથે મંગલમ ગ્રુપ એક પ્રતિષ્ઠિત ઉદ્યોગ સમૂહ તરીકે સ્થાપિત થયું છે. ગ્રુપ કૃષિ ઉત્પાદનો, સ્ટેનલેસ સ્ટીલ અને રિટેલ જેવા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સફળતાપૂર્વક કાર્યરત છે. તેમણે જણાવ્યું કે ગ્રુપનો ઉદ્દેશ મજબૂત કોર્પોરેટ નાગરિકતાને “ગ્રાહક-પ્રથમ” અભિગમ સાથે સંતુલિત રાખવાનો છે, જેથી આધુનિક ઔદ્યોગિક પડકારોનો અસરકારક રીતે સામનો કરી શકાય અને તેના ઉકેલો પ્રદાન કરી શકાય.

ગ્રુપ મંગલમના શ્રી ઓમ પ્રકાશ મંગલે જણાવ્યું કે ભારતીય ડાક વિભાગ દ્વારા ગ્રુપ મંગલમ પર કસ્ટમાઇઝ્ડ ટપાલ ટિકિટ અને વિશેષ આવરણનું વિમોચન સમગ્ર મંગલમ પરિવાર માટે અત્યંત ગૌરવ, સન્માન અને ભાવનાત્મક મહત્વનો પ્રસંગ છે.

 भारतीय डाक विभाग ने मंगलम ग्रुप पर जारी किया कस्टमाइज्ड डाक टिकट एवं विशेष आवरण

 भारतीय डाक विभाग द्वारा स्वर्गीय श्री तेजमल जी मंगल द्वारा स्थापित, ‘ग्रुप मंगलम-84 वर्षों की सफल यात्रा’ पर एक कस्टमाइज़्ड डाक टिकट एवं विशेष आवरण जारी किया गया। मंगलम वर्ल्डवाइड लिमिटेड, नवरंगपुरा, अहमदाबाद में आयोजित एक समारोह में  गुजरात परिमंडल के मुख्य पोस्टमास्टर जनरल श्री गणेश वी. सावळेश्वरकर और उत्तर गुजरात परिक्षेत्र के पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने 01 जून, 2026 को उक्त  डाक टिकट (माई स्टैम्प) एवं विशेष आवरण जारी किया। इस अवसर पर श्री ओम प्रकाश मंगल, ग्रुप मंगलम के अध्यक्ष श्री विपिन प्रकाश मंगल, प्रवर अधीक्षक डाकघर श्री चिराग मेहता, डिप्टी अधीक्षक सुश्री मंजुलाबेन पटेल, सहायक निदेशक श्री अल्पेश शाह  सहित तमाम अधिकारी उपस्थित रहे।

इस अवसर पर मुख्य पोस्टमास्टर जनरल श्री गणेश वी. सावळेश्वरकर ने कहा कि डाक टिकटों के माध्यम से देश की संस्कृति, कला, विरासत, इतिहास, महान विभूतियों और प्रमुख घटनाओं, ज्ञान-विज्ञान व उपलब्धियों को दर्शाया जाता है, जो संचार के साथ-साथ राष्ट्रीय गौरव और विरासत को बढ़ावा देते हैं। भारतीय डाक विभाग की कस्टमाइज़्ड डाक टिकट योजना संस्थानों, उद्योगों एवं संगठनों को अपनी उपलब्धियों, विरासत और ब्रांड पहचान को एक विशिष्ट मंच प्रदान करती है। ग्रुप मंगलम की उपलब्धियों को समर्पित यह कस्टमाइज़्ड डाक टिकट संस्था की दीर्घकालिक सफलता, उसके उत्कृष्ट योगदान और समाज में स्थापित विश्वास का राष्ट्रीय स्तर पर सम्मान है। उन्होंने ग्रुप मंगलम को उसकी 84 वर्षों की गौरवशाली एवं प्रेरणादायी यात्रा के लिए हार्दिक बधाई एवं शुभकामनाएँ देते हुए कहा कि ग्रुप मंगलम ने विकास और विश्वास की एक सशक्त विरासत का निर्माण किया है, जो आने वाली पीढ़ियों के लिए भी प्रेरणा का स्रोत बनी रहेगी।

पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने बताया कि डाक टिकट केवल एक स्मृति नहीं, बल्कि इतिहास का दस्तावेज होता है। हर डाक टिकट के पीछे एक कहानी छुपी हुई है और इस कहानी से आज की युवा पीढ़ी को जोड़ने की जरूरत है। यह विशेष डाक टिकट ग्रुप मंगलम की प्रेरणादायी गाथा को देशभर के लोगों तक पहुँचाने के साथ-साथ उसकी गौरवशाली विरासत को आने वाली पीढ़ियों के लिए संरक्षित करने का कार्य करेगा। डाक टिकट वास्तव में एक नन्हा राजदूत है, जो विभिन्न देशों का भ्रमण करता है एवम् उन्हें अपनी सभ्यता, संस्कृति और विरासत से अवगत कराता है।

ग्रुप मंगलम के अध्यक्ष श्री विपिन प्रकाश मंगल ने ग्रुप मंगलम की 84 वर्षों की सफल यात्रा की चर्चा करते हुए करते हुए कहा कि वर्ष 1942 में राजस्थान के ब्यावर  में स्वर्गीय श्री तेजमल जी मंगल द्वारा स्थापित, ग्रुप मंगलम ने उत्कृष्टता और प्रगति की एक सशक्त विरासत का निर्माण किया, जिसे क्रमिक नेतृत्व द्वारा नई ऊँचाइयों तक पहुँचाया गया। आज, 84 वर्षों के विश्वास और समावेशी विकास यात्रा में लिखे नवाचार के साथ ग्रुप मंगलम एक प्रतिष्ठित समूह के रूप में स्थापित है। यह समूह कृषि उत्पाद, स्टेनलेस स्टील और रिटेल जैसे प्रमुख क्षेत्रों में सफलतापूर्वक कार्यरत है। इनका उद्देशय मजबूत कॉर्पोरेट नागरिकता को “ग्राहक-प्रथम” दृष्टिकोण के साथ संतुलित करना है, ताकि आधुनिक औद्योगिक चुनौतियों का प्रभावी समाधान किया जा सके।

ग्रुप मंगलम के श्री ओम प्रकाश मंगल ने कहा कि भारतीय डाक विभाग द्वारा ग्रुप मंगलम पर कस्टमाइज्ड डाक टिकट एवं विशेष आवरण जारी किया जाना पूरे मंगलम परिवार के लिए अत्यंत गर्व, सम्मान और भावनात्मक महत्व का अवसर है।

 

डाक टिकटों पर भी छाया राम राज्य : 'श्रीराम जन्मभूमि मंदिर' से लेकर रामायण के विभिन्न प्रसंगों पर जारी हुए हैं डाक टिकट - पोस्टमास्टर जनरल कृष्ण कुमार यादव

भगवान श्री राम की महिमा डाक टिकटों के माध्यम से भी देश-दुनिया में प्रसारित हो रही है। भारत के साथ-साथ विश्व के 20 से ज्यादा देशों ने रामायण से जुड़े चरित्रों और कथानकों पर समय-समय पर डाक टिकट जारी किये हैं। यानी की डाक टिकटों पर भी राम राज्य छाया हुआ है। उत्तर गुजरात परिक्षेत्र, अहमदाबाद  के पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने रामनवमी पर्व पर बताया कि डाक विभाग लोगों को अपनी विरासत और संस्कृति से जोड़ने के लिए तमाम डाक टिकटें जारी करता है।  इसी क्रम में 'श्रीराम जन्मभूमि मंदिर' से लेकर रामायण के विभिन्न प्रसंगों से जुड़े तमाम डाक टिकटों को भी समाहित किया गया है, ताकि युवा पीढ़ी डाक टिकटों के माध्यम से अपनी संस्कृति से अवगत हो सके। ये डाक टिकट पत्रों पर लगकर विदेशों में भी जायेंगे, जहाँ रामायण की गाथा को लोगों तक फैलाएँगे।

पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने बताया कि अयोध्या में रामलला की प्राण प्रतिष्ठा से पहले प्रधानमंत्री श्री नरेंद्र मोदी जी ने 18 जनवरी, 2024 को 'श्रीराम जन्मभूमि मंदिर' को समर्पित 6 विशेष स्मारक डाक टिकट जारी किए थे। इनमें श्री राम जन्मभूमि मंदिर के साथ भगवान गणेश, भगवन हनुमान, जटायु, केवटराज और माता शबरी पर जारी डाक टिकट शामिल हैं। सोने का वर्क से सुसज्जित और चंदन की खुशबू से सुवासित इन डाक टिकटों में सूर्यवंशी राम के प्रतीक सूर्य की छवि के साथ पुण्य नदी सरयू का चित्र भी है और 'मंगल भवन अमंगल हारी, द्रवउ सो दसरथ अजिर बिहारी’ चौपाई के माध्यम से राष्ट्र के मंगल की कामना है। इन डाक टिकटों के मुद्रण में अयोध्या की पवित्र मिट्टी और सरयू के पवित्र जल का इस्तेमाल करते हुए इसे पंच महाभूतों के दर्शन से भी जोड़ा गया है। ये डाक टिकट अहमदाबाद जीपीओ स्थित फिलेटली ब्यूरो में बिक्री के लिए उपलब्ध हैं।

पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने बताया कि डाक विभाग ने रामायण के सभी महत्वपूर्ण प्रसंगों को दर्शाते 11 स्मारक डाक टिकटों का एक सेट भी 22 सितंबर, 2017 को जारी किया था। प्रधानमंत्री श्री नरेन्द्र मोदी जी ने इसे तुलसी मानस मंदिर, वाराणसी में जारी किया था। इन डाक टिकटों में सीता स्वयंवर, राम वनवास, भरत मिलाप, केवट प्रसंग, जटायु संवाद, शबरी संवाद, अशोक वाटिका में हनुमान-सीता संवाद, राम सेतु निर्माण, संजीवनी ले जाते हनुमान, रावण वध व भगवान राम के राजगद्दी पर बैठने के आकर्षक दृश्य समाहित हैं। इन डाक टिकटों पर देखकर ऐसा एहसास होता है मानो पूरा रामराज ही डाक टिकटों पर उतर आया हो। श्री राम जन्मभूमि मंदिर, अयोध्या के भूमि पूजन एवं शिलान्यास कार्यक्रम को अविस्मरणीय बनाने के लिए भी प्रधानमंत्री श्री नरेन्द्र मोदी जी ने  5 अगस्त, 2020 को अयोध्या में ‘श्री राम जन्मभूमि मंदिर के प्रतिरूप’ पर आधारित कस्टमाइज्ड डाक टिकट जारी किया था।

 

भारतीय डाक सेवा के वरिष्ठ अधिकारी के साथ-साथ साहित्यकार एवं ब्लॉगर के रूप में भी सुप्रसिद्ध, पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने कहा कि साहित्य और रंगमंच की दृष्टि से राम कथा विश्व के अधिकांश देशों में पहुँच स्थापित करती है। राम-कथा के सूत्र भारत के बाहर श्रीलंका, नेपाल, इंडोनेशिया, मलेशिया, थाईलैंड, लाओस, जापान, चीन, वियतनाम, सूरीनाम, कंबोडिया और म्यांमार इत्यादि देशों तक भी व्याप्त हैं। ऐसे में विभिन्न देशों ने श्री राम से जुड़े विभिन्न प्रसंगों पर डाक टिकट जारी कर उनके कथानक और विचारों को न सिर्फ आत्मसात किया है, बल्कि डाक टिकटों के माध्यम से उन विचारों और आदर्शों को देश-दुनिया के कोने-कोने में प्रचारित-प्रसारित किया है।

पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने कहा कि डाक टिकट को नन्हा राजदूत भी कहा जाता है। देश-दुनिया की सैर करते हुए ये डाक टिकट किसी भी देश की सभ्यता, संस्कृति, विरासत की परम्पराओं को  आगे बढ़ाते हुए  सांस्कृतिक संदेशवाहक की भूमिका निभाते हैं। विश्व भर के डाक विभाग ने रामायण के विभिन्न पहलुओं पर डाक टिकटों की सीरीज जारी करके श्री राम की आध्यात्मिकता और ऐतिहासिकता को वैश्विक स्तर पर समृद्ध किया है। श्री यादव ने कहा कि, भगवान श्री राम पर जारी डाक टिकट दुनिया भर के डाक टिकट संग्राहकों के लिए एक अमूल्य निधि की तरह है। देश-दुनिया से आने वाले पर्यटक और शोधार्थी इन डाक टिकटों के माध्यम से रामायण और इसके विभिन्न चरित्रों व कथानकों के महत्व को समझ रहे हैं। भगवान श्रीराम से जुड़ी ऐतिहासिक एवं आध्यात्मिक महत्व की चीजों को सामने लाकर भारतीय संस्कृति को निरंतर समृद्ध कर रहा है। हर डाक टिकट के पीछे एक कहानी छिपी है और इससे युवा पीढ़ी को रूबरू कराने की जरूरत है। इससे युवा पीढ़ी को भी अपनी संस्कृति एवं विरासत से जुड़ने में मदद मिलेगी।

ડાક ટિકિટો પર પણ રામ રાજ્ય પ્રતિબિંબિત: ‘શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર’થી લઈને રામાયણના વિવિધ પ્રસંગો પર બહાર પાડવામાં આવી છે ડાક ટિકિટો – પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ કૃષ્ણ કુમાર યાદવ

ભારત ઉપરાંત વિશ્વના 20 કરતાં વધુ દેશોએ રામાયણના પાત્રો અને કથાઓ પર આધારિત ડાક ટિકિટો સમયાંતરે બહાર પાડી છે – પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ કૃષ્ણ કુમાર યાદવ

ભગવાન શ્રી રામ પર બહાર પાડવામાં આવેલી ડાક ટિકિટ દુનિયાભરના ડાક ટિકિટ સંગ્રાહકો માટે અમૂલ્ય ખજાનો છે.– પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ કૃષ્ણ કુમાર યાદવ

ભગવાન શ્રી રામનો મહિમા દેશ અને દુનિયાભરમાં, ડાક ટિકિટોના માધ્યમથી પણ પ્રસારિત થઈ રહ્યો છે. ભારત ઉપરાંત, વિશ્વભરના 20 થી વધુ દેશોએ સમયાંતરે રામાયણ સાથે સંકળાયેલા પાત્રો અને કથાઓ દર્શાવતી ડાક ટિકિટો બહાર પાડી છે. એટલેકે 'રામ રાજ્ય'ની ભાવના ડાક ટિકિટો પર પણ પ્રવર્તે છે. રામનવમી ઉત્સવના અવસરે, ઉત્તર ગુજરાત પરિક્ષેત્ર, અમદાવાદ ના પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણ કુમાર યાદવે જણાવ્યું કે ડાક વિભાગ લોકોને તેમના વારસા અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડવા માટે વિવિધ પ્રકારની ડાક ટિકિટો બહાર પાડે છે. આ જ રીતે, 'શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિર' દર્શાવતી ડાક ટિકિટોથી લઈને રામાયણના વિવિધ પ્રસંગો સાથે સંબંધિત અનેક ડાક ટિકિટોનો આ સંગ્રહમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે, જેનાથી યુવા પેઢી ડાક ટિકિટોના માધ્યમથી તેમની સંસ્કૃતિ થી પરિચિત થઈ શકે. આ ડાક ટિકિટો પત્રો પર લગાવીને વિદેશોમાં પણ જશે અને ત્યાં રામાયણની ગાથાનો પ્રસાર કરશે.

ઉત્તર ગુજરાત પરિક્ષેત્ર, અમદાવાદના પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણકુમાર યાદવે રામનવમી પર્વ નિમિત્તે જણાવ્યું હતું કે અયોધ્યામાં શ્રીરામલલાની પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા પહેલાં, ભારતના માનનીય પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ 18 જાન્યુઆરી, 2024ના રોજ ‘શ્રીરામ જન્મભૂમિ મંદિર’ને સમર્પિત 6 વિશેષ સ્મારક ડાક ટિકિટો જાહેર કરી હતી. આ ટિકિટોમાં શ્રીરામ જન્મભૂમિ મંદિર સાથે ભગવાન ગણેશ, ભગવાન હનુમાન, જટાયુ, કેવટરાજ અને માતા શબરીના વિવિધ પ્રસંગોનો સમાવેશ થાય છે. સોનાના વર્કથી શોભિત અને ચંદનની સુગંધથી સુવાસિત આ ડાક ટિકિટોમાં સૂર્યવંશી શ્રીરામના પ્રતિકરૂપ સૂર્યની છબી તેમજ પવિત્ર સરયૂ નદીનાં દર્શન દર્શાવવામાં આવ્યા છે. સાથે સાથે “મંગલ ભવન અમંગલ હારી, દ્રવઉ સો દશરથ અજિર બિહારી” ચોપાઈના માધ્યમથી રાષ્ટ્રના કલ્યાણની અભિલાષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આ ડાક ટિકિટોના મુદ્રણમાં અયોધ્યાની પવિત્ર માટી અને સરયૂ નદીનાં પવિત્ર જળનો ઉપયોગ કરીને તેને પંચ મહાભૂતોના તત્વોથી પણ જોડવામાં આવ્યા છે. આ વિશેષ ડાક ટિકિટો અમદાવાદ જી.પી.ઓ. ખાતે આવેલી ફિલેટેલી બ્યુરોમાં વેચાણ માટે ઉપલબ્ધ છે.

પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણકુમાર યાદવે વધુમાં જણાવ્યું કે, તેના અગાઉ પણ ડાક વિભાગ દ્વારા રામાયણના તમામ મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગોને દર્શાવતા 11 સ્મારક ડાક ટિકિટોના સેટ 22 સપ્ટેમ્બર, 2017ના રોજ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. માનનીય વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજી દ્વારા આ ડાક ટિકિટો વારાણસી સ્થિત તુલસી માનસ મંદિર ખાતે જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ ડાક ટિકિટોમાં સીતાસ્વયંવર, રામ વનવાસ, ભરત મિલાપ, કેવટ પ્રસંગ, જટાયુ સંવાદ, શબરી સંવાદ, અશોક વાટિકા ખાતે હનુમાન-સીતાનો સંવાદ, રામસેતુ નિર્માણ, સંજીવની લઈ જતા હનુમાન, રાવણવધ અને ભગવાન રામના રાજ્યાભિષેક જેવી દર્શનીય ઘટનાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ ટિકિટોને નિહાળતાં એવું અનુભવે છે કે આખું રામરાજ્ય જ જાણે ડાક ટિકિટોમાં જીવંત થઈ ઊતરી આવ્યું હોય. ઉપરાંત, શ્રીરામ જન્મભૂમિ મંદિર, અયોધ્યાના ભૂમિપૂજન અને શિલાન્યાસ પ્રસંગને ઐતિહાસિક બનાવવાના ભાગરૂપે પણ, 5 ઓગસ્ટ, 2020ના રોજ વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજી દ્વારા અયોધ્યામાં ‘શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિરના પ્રતિરૂપ’ આધારિત કસ્ટમાઇઝ્ડ ડાક ટિકિટ જાહેર કરવામાં આવી હતી.

ભારતીય ડાક સેવાના વરિષ્ઠ અધિકારી પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ અને પ્રખ્યાત સાહિત્યકાર અને બ્લોગર શ્રી કૃષ્ણ કુમાર યાદવે જણાવ્યું કે, સાહિત્ય અને રંગભૂમિના દ્રષ્ટિકોણથી રામ કથા એ વિશ્વના મોટાભાગના દેશોમાં હાજરી સ્થાપિત કરી છે. રામ કથા ના તાર ભારતની બહાર શ્રીલંકા, નેપાળ, ઇન્ડોનેશિયા, મલેશિયા, થાઇલેન્ડ, લાઓસ, જાપાન, ચીન, વિયેતનામ, સુરીનામ, કંબોડિયા અને મ્યાનમાર જેવા દેશોને આવરી લે છે. આ સંદર્ભમાં, વિવિધ દેશોએ ભગવાન રામના જીવનના વિવિધ પ્રસંગો દર્શાવતી ડાક ટિકિટો બહાર પાડીને તેમના કથાઓ અને વિચારને માત્ર આત્મસાત કરી નથી, પરંતુ આ ટિકિટોના માધ્યમથી વિશ્વના દરેક ખૂણામાં આ વિચારો અને આદર્શોનો સક્રિયપણે પ્રચાર અને પ્રસાર પણ કર્યો છે.

પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણ કુમાર યાદવે જણાવ્યું કે ડાક ટિકિટને ઘણીવાર "નાના રાજદૂત" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જેમ જેમ તેઓ દેશ અને વિશ્વભરમાં પ્રવાસ કરે છે, તેમ તેમ આ ટિકિટો સાંસ્કૃતિક સંદેશવાહક તરીકે સેવા આપે છે, દેશની સભ્યતા, સંસ્કૃતિ અને વારસાની પરંપરાઓને જાળવી રાખે છે અને પ્રોત્સાહન આપે છે. વિશ્વભરના ડાક વિભાગોએ રામાયણના વિવિધ પાસાઓને દર્શાવતી શ્રેણીબદ્ધ ટિકિટો બહાર પાડીને ભગવાન રામની આધ્યાત્મિકતા અને ઐતિહાસિક મહત્વની વૈશ્વિક પ્રશંસાને સમૃદ્ધ બનાવી છે. શ્રી યાદવે જણાવ્યું કે ભગવાન રામના માનમાં બહાર પડાયેલ ડાક ટિકિટો વિશ્વભરના ડાક સંગ્રાહકો માટે એક અમૂલ્ય ખજાનો છે. દેશ અને વિદેશથી મુલાકાત લેતા પ્રવાસીઓ અને સંશોધકો આ ટિકિટના માધ્યમથી રામાયણના મહત્વ તેના વિવિધ પાત્રો અને કથાઓ સાથે  ની સમજ મેળવી રહ્યા છે. ભગવાન રામ સાથે સંકળાયેલી ઐતિહાસિક અને આધ્યાત્મિક મહત્વની વસ્તુઓને પ્રકાશમાં લાવીને, આ પહેલ ભારતીય સંસ્કૃતિને સતત સમૃદ્ધ બનાવે છે. દરેક ડાક ટિકિટ પાછળ એક વાર્તા છુપાયેલી હોય છે, જેને યુવા પેઢી સુધી પહોંચાડવાની જરૂર છે, જેથી તેઓ પોતાની સંસ્કૃતિ અને વારસાથી વધુ નજીક જોડાઈ શકે.

Ram Rajya Reflected on Postage Stamps: From Shri Ram Janmabhoomi Mandir to Various Ramayana Events, Stamps have been released – Postmaster General Krishna Kumar Yadav

Along with India, more than 20 countries of the world have released stamps on characters and themes related to Ramayana - Postmaster General Krishna Kumar Yadav

Stamp issued in honor of Lord Shri Ram serves as an invaluable treasure for for Philatelists Worldwide — Postmaster General Krishna Kumar Yadav

The glory of Lord Shri Ram is being spread across the country and the world through postage stamps as well. Along with India, more than 20 countries worldwide have released postage stamps from time to time depicting characters and themes from the Ramayana. In a way, Ram Rajya is reflected even on postage stamps. On the occasion of Ram Navami, Postmaster General of North Gujarat Region, Ahmedabad, Shri Krishna Kumar Yadav said that India Post regularly releases various stamps to connect people with their heritage and culture. In this series, several stamps related to the ‘Shri Ram Janmabhoomi Temple’ as well as various events of the Ramayana have been included, so that the younger generation can become aware of their cultural roots through stamps. These postage stamps, when affixed to letters, will also travel abroad, spreading the story and legacy of the Ramayana to people across the world.

Postmaster General of North Gujarat Region, Ahmedabad Shri Krishna Kumar Yadav said on Ramanavami, that before the consecration of Ram Lalla in Ayodhya, Prime Minister Shri Narendra Modi issued a set of 6 commemorative postage stamps on 'Shri Ram Janmabhoomi Temple' on January 18, 2024. These include postage stamps issued on Lord Ganesha, Lord Hanuman, Jatayu, Kevatraj and Mata Shabari along with Shri Ram Janmabhoomi Temple. To make this occasion historic, stamps have been printed with chandan fragnance, gold foil along with divine water and soil of Ayodhya. The design of stamps depicts panch mahbootas. Components of the design include the Ram Mandir, Choupai 'Mangal Bhavan Amangal Hari', Sun, Sarayu River and Sculptures in and around the Temple, said Shri Yadav. These stamps are available for sale in the Philatelic Bureau of Ahmedabad GPO.

Postmaster General Shri Krishna Kumar Yadav said that even before this, India Post had released a set of 11 commemorative stamps depicting important episodes of Ramayana on September 22, 2017. Prime Minister Shri Narendra Modi released it at Tulsi Manas Temple, Varanasi. These stamps include attractive scenes of Sita Swayamvar, Ram's exile, Bharat Milap, Kevat incident, Jatayu dialogue, Shabari dialogue, Hanuman-Sita dialogue in Ashok Vatika, construction of Ram Setu, Hanuman carrying Sanjivani, killing of Ravana and Lord Ram's ascension to the throne. Looking at these stamps, one feels as if the entire Ram Rajya has appeared on the postage stamps. To make the Bhoomi Pujan and foundation stone laying program of Shri Ram Janmabhoomi Temple, Ayodhya unforgettable, Prime Minister Shri Narendra Modi had released a customized postal stamp based on the 'Icon of Shri Ram Janmabhoomi Temple' in Ayodhya on August 5, 2020.

Indian Postal Service (IPoS) Officer and a renowned author and blogger, Shri Krishna Kumar Yadav said that from the perspective of literature and theatre, the story of Ram has established its presence in most countries across the globe. The threads of the Ramayana extend beyond India to countries such as Sri Lanka, Nepal, Indonesia, Malaysia, Thailand, Laos, Japan, China, Vietnam, Suriname, Cambodia, and Myanmar. In this context, various countries have released postage stamps based on different episodes related to Lord Shri Ram, not only embracing these narratives and ideals but also promoting and disseminating them across the world through postage stamps.

Postmaster General Shri Krishna Kumar Yadav said that stamps are often referred to as “little ambassadors.” Traveling across countries and continents, they play the role of cultural messengers by promoting the civilization, culture, and traditions of a nation. Postal Departments across the world have released a series of stamps on various aspects of the Ramayana, thereby enriching the spiritual and historical significance of Lord Shri Ram at a global level. Shri KK Yadav further added that stamps issued in honor of Lord Shri Ram serve as an invaluable treasure for philatelists worldwide. Tourists and researchers from across the country and abroad are gaining a deeper understanding of the Ramayana, its characters, and narratives through these stamps. By bringing to light the historically and spiritually significant aspects associated with Lord Shri Ram, these stamps continue to enrich Indian culture. Every stamp carries a story behind it, and there is a need to introduce the younger generation to these stories, which will help them connect with their culture and heritage.

 

 

 डाक टिकटों पर भी छाया राम राज्य  : 'श्रीराम जन्मभूमि मंदिर' से लेकर रामायण के विभिन्न प्रसंगों पर जारी हुए हैं डाक टिकट-पोस्टमास्टर जनरल कृष्ण कुमार यादव

भारत के साथ-साथ विश्व के 20 से ज्यादा देशों ने रामायण से जुड़े चरित्रों और कथानकों पर जारी किये हैं डाक टिकट-पोस्टमास्टर जनरल कृष्ण कुमार यादव

भगवान श्री राम पर जारी डाक टिकट दुनिया भर के डाक टिकट संग्राहकों के लिए एक अमूल्य निधि की तरह-पोस्टमास्टर जनरल कृष्ण कुमार यादव

गुजरात के मुख्यमंत्री भूपेन्द्रभाई पटेल ने 'कवांट गेर मेला' पर जारी किया डाक टिकट एवं विशेष आवरण, पोस्टमास्टर जनरल कृष्ण कुमार यादव ने भेंट की प्रथम प्रति

गुजरात के मुख्यमंत्री  श्री भूपेन्द्रभाई पटेल ने “कवांट गेर मेला” की सांस्कृतिक महत्ता को सम्मानित करते हुए इस पर आधारित कस्टमाइज़्ड डाक टिकट एवं विशेष आवरण 05 मार्च, 2026 को मुख्यमंत्री आवास पर जारी किया। उत्तर गुजरात सह दक्षिण गुजरात परिक्षेत्र के पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने इस डाक टिकट एवं विशेष आवरण की प्रथम प्रति मुख्यमंत्री श्री भूपेन्द्रभाई पटेल जी को भेंट की। यह पहल राज्य की समृद्ध जनजातीय परंपराओं एवं सांस्कृतिक विरासत को राष्ट्रीय-अंतरराष्ट्रीय स्तर पर पहचान दिलाने की दिशा में एक महत्वपूर्ण कदम है। इस अवसर पर छोटाउदेपुर, लोकसभा सांसद श्री जशुभाई राठवा, विधायक श्री अभेसिंह तडवी, सुश्री गार्गी जैन, कलेक्टर, प्रवर डाकघर अधीक्षक श्री आर बी ठाकोर सहित राठवा आदिवासी समुदाय के तमाम प्रतिनिधि भी उपस्थित रहे।

मुख्यमंत्री श्री भूपेन्द्रभाई पटेल ने भारतीय डाक विभाग द्वारा 'कवांट गेर मेला', छोटाउदेपुर, गुजरात पर आधारित डाक टिकट और विशेष आवरण जारी किये जाने की पहल की सराहना करते हुए कहा कि, यह राज्य की जनजातीय संस्कृति, कला और परंपराओं को संरक्षण देने और उन्हें आने वाली पीढ़ियों तक पहुँचाने का महत्वपूर्ण प्रयास है। 'कवांट गेर मेला' मात्र एक उत्सव नहीं, बल्कि एक जीवंत परंपरा है, जो प्रकृति के साथ सामंजस्य, सामाजिक समरसता और पीढ़ियों से चले आ रहे रीति-रिवाजों की अक्षुण्ण परंपरा का प्रतीक है। यह भारत की समृद्ध सांस्कृतिक विरासत और भारतीय जनजातीय जन-जीवन की उदात्त अभिव्यक्ति है। मुख्यमंत्री ने कहा कि, डाक टिकटों के माध्यम से न केवल संस्कृति का संवर्धन होता है, बल्कि यह युवाओं में सांस्कृतिक जागरूकता भी पैदा करता है। इसके जरिए आदिवासी कला, संगीत और नृत्य की परंपराएँ स्थायित्व पाती हैं और आने वाली पीढ़ियाँ इस समृद्ध विरासत से जुड़ी रहती हैं। मुख्यमंत्री ने कहा कि इस तरह के प्रयास राज्य की सांस्कृतिक पहचान को मजबूत करने, समाज में सामाजिक समरसता और एकता बढ़ाने, और आदिवासी जीवन शैली एवं कलाओं की प्राचीन परंपराओं को संरक्षित करने में अत्यंत महत्वपूर्ण भूमिका निभाते हैं।

उत्तर गुजरात सह दक्षिण गुजरात परिक्षेत्र के पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने कहा कि डाक टिकटों के माध्यम से देश की संस्कृति, कला, विरासत, इतिहास, महान विभूतियों और प्रमुख घटनाओं, ज्ञान-विज्ञान व उपलब्धियों को दर्शाया जाता है, जो संचार के साथ-साथ राष्ट्रीय गौरव और विरासत को बढ़ावा देते हैं। पोस्टमास्टर जनरल ने कहा कि, ‘कवांट गेर मेला' पर डाक विभाग के सौजन्य से माननीय मुख्यमंत्री द्वारा जारी डाक टिकट और विशेष आवरण इस जनजातीय पर्व की समृद्ध सांस्कृतिक महत्ता को राष्ट्रीय-अंतरराष्ट्रीय स्तर पर पहचान दिलाने का माध्यम बनेगा और गुजरात की समृद्ध आदिवासी विरासत को भी समृद्ध करेगा।

छोटा उदेपुर के सांसद श्री जशुभाई राठवा ने कहा कि ‘कवांट गेर मेला' गुजरात के छोटाउदेपुर जिले के कवांट में प्रतिवर्ष आयोजित होने वाला एक प्रसिद्ध जनजातीय सांस्कृतिक उत्सव है। इस मेले में जनजातीय महिलाएं व पुरुष बड़ी संख्या में एकत्र होकर हर्षोल्लास, श्रद्धा भक्ति और आपसी सद्भाव का अविस्मरणीय दृश्य उपस्थित करते हैं। ऐसे में माननीय मुख्यमंत्री द्वारा डाक टिकट जारी कर इसे एक नई पहचान दी गई है। उन्होंने डाक विभाग का भी इस पहल के लिए आभार व्यक्त किया।

सुश्री गार्गी जैन, कलेक्टर, छोटाउदेपुर ने बताया कि होली पर्व के तुरंत बाद आयोजित किया जाने वाला ‘कवांट गेर मेला' राठवा आदिवासी समुदाय के रीति-रिवाजों, मान्यताओं, सांस्कृतिक परंपराओं का प्रतिबिंब है। ढोल-नगाड़ों की लयबद्ध ध्वनि, गेर नृत्य की उर्जावान जनजातीय प्रस्तुतियाँ, पारंपरिक वाद्ययंत्र, रंग-बिरंगे पारंपरिक परिधान और शरीर पर उकेरी गई सुंदर कलाकृतियाँ इस उत्सव की प्रमुख विशेषताएँ हैं। माननीय मुख्यमंत्री जी के नेतृत्व में जिला प्रशासन द्वारा की गई पहल पर भारतीय डाक विभाग द्वारा इस पर जारी डाक टिकट और विशेष आवरण इसे और भी प्रतिष्ठित बनाते हैं।

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ એ ‘કવાંટ ગેર મેળા’ પર આધારિત ટપાલ ટિકિટ અને વિશેષ આવરણ જારી કર્યું

પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ કૃષ્ણ કુમાર યાદવ એ 'ક્વાંટ ગેર મેળા' પર ટપાલ ટિકિટની પ્રથમ નકલ માનનીય મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલને ભેંટ કરી

‘કવાંટ ગેર મેળો’ ગુજરાતના છોટાઉદેપુર જિલ્લા ના કવાંટ ખાતે દર વર્ષે યોજાતો એક પ્રસિદ્ધ આદિવાસી સાંસ્કૃતિક ઉત્સવ

‘કવાંટ ગેર મેળા’ પર જારી ટપાલ ટિકિટ ગુજરાતની સમૃદ્ધ આદિવાસી પરંપરાઓ અને સાંસ્કૃતિક વારસાને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ અપાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ એ “કવાંટ ગેર મેળા”ની સાંસ્કૃતિક મહત્તાને માન આપી 05 માર્ચ, 2026ના રોજ મુખ્યમંત્રી નિવાસસ્થાને તેના પર આધારિત ટપાલ ટિકિટ અને વિશેષ આવરણ જારી કર્યું. ઉત્તર ગુજરાત તથા દક્ષિણ ગુજરાત પરિક્ષેત્રના પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણ કુમાર યાદવ એ આ ટપાલ ટિકિટ અને વિશેષ આવરણની પ્રથમ પ્રતિ મુખ્યમંત્રીશ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ ને ભેંટ કરી. રાજ્યની સમૃદ્ધ આદિવાસી પરંપરાઓ અને સાંસ્કૃતિક ધરોહરને રાષ્ટ્રીય-આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ અપાવવાના દિશામાં આ પહેલ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થશે. આ અવસરે છોટાઉદેપુર લોકસભા સાંસદ શ્રી જશુભાઈ રાઠવા, ધારાસભ્ય શ્રી અભેસિંહ તડવી, સુશ્રી ગાર્ગી જૈન, કલેક્ટર, પ્રવર ડાક અધિક્ષક શ્રી આર.બી. ઠાકોર અને રાઠવા આદિવાસી સમુદાયના અનેક પ્રતિનિધિઓ હાજર રહ્યા હતા.

મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ એ ભારતીય ટપાલ વિભાગ દ્વારા ‘કવાંટ ગેર મેલા’, છોટાઉદેપુર, ગુજરાત પર આધારિત ટપાલ ટિકિટ અને વિશેષ આવરણ બહાર પાડવાની પહેલની પ્રશંસા કરતાં જણાવ્યું કે આ રાજ્યની આદિવાસી સંસ્કૃતિ, કલા અને પરંપરાઓના સંરક્ષણ અને તેને આવનારી પેઢી સુધી પહોંચાડવાનો મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે. ‘કવાંટ ગેર મેળો’ માત્ર એક ઉત્સવ નથી, પરંતુ પ્રકૃતિ સાથેના સામંજસ્ય, સામાજિક સમરસતા અને પેઢીઓથી ચાલતી આવતી પરંપરાઓનું જીવંત પ્રતિક છે. તે ભારતની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક ધરોહર અને આદિવાસી જનજીવનની ઉન્નત અભિવ્યક્તિ છે. મુખ્યમંત્રીએ જણાવ્યું કે ટપાલ ટિકિટોના માધ્યમ થી સંસ્કૃતિનું સંવર્ધન થાય છે અને યુવાનોમાં સાંસ્કૃતિક જાગૃતિ પણ વધે છે. આ પહેલથી આદિવાસી કલા, સંગીત અને નૃત્ય પરંપરાઓને સ્થિરતા મળે છે અને આવનારી પેઢી આ સમૃદ્ધ ધરોહર સાથે જોડાયેલી રહે છે. મુખ્યમંત્રીએ ઉમેર્યું કે આવા પ્રયાસો રાજ્યની સાંસ્કૃતિક ઓળખને મજબૂત બનાવવામાં, સમાજમાં સમરસતા અને એકતા વધારવામાં તેમજ આદિવાસી જીવનશૈલી અને કલાઓની પ્રાચીન પરંપરાઓને સંરક્ષિત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

ઉત્તર ગુજરાત તથા દક્ષિણ ગુજરાત પરિક્ષેત્રના પોસ્ટમાસ્ટર જનરલ શ્રી કૃષ્ણ કુમાર યાદવ એ જણાવ્યું કે ટપાલ ટિકિટો દેશની સંસ્કૃતિ, કલા, વારસો, ઇતિહાસ, મહાન વ્યક્તિઓ અને મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ તેમજ જ્ઞાન-વિજ્ઞાન અને સિદ્ધિઓનું પ્રતિબિંબ રજૂ કરે છે, જે સંચાર સાથે રાષ્ટ્રીય ગૌરવ અને વારસાને પણ પ્રોત્સાહન આપે છે. પોસ્ટમાસ્ટર જનરલે વધુમાં જણાવ્યું કે ‘કવાંટ ગેર મેળા’ પર ડાક વિભાગના સૌજન્યથી માનનીય મુખ્યમંત્રી દ્વારા જારી કરાયેલ ટપાલ ટિકિટ અને વિશેષ આવરણ આ આદિવાસી ઉત્સવની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક મહત્તાને રાષ્ટ્રીય તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓળખ અપાવવાનું મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ બનશે અને ગુજરાતની સમૃદ્ધ આદિવાસી વારસાને પણ વધુ સમૃદ્ધ બનાવશે.

 છોટાઉદેપુરના લોકસભા સાંસદ શ્રી જશુભાઈ રાઠવાએ જણાવ્યું કે ‘કવાંટ ગેર મેળો’ ગુજરાતના છોટાઉદેપુર જિલ્લા ના કવાંટ ખાતે દર વર્ષે યોજાતો એક પ્રસિદ્ધ આદિવાસી સાંસ્કૃતિક ઉત્સવ છે. આ મેળામાં આદિવાસી મહિલાઓ અને પુરુષો મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત રહી આનંદ, ભક્તિ અને પરસ્પર સૌહાર્દનો અનોખો માહોલ સર્જે છે. તેમણે જણાવ્યું કે માનનીય મુખ્યમંત્રી દ્વારા આ ઉત્સવ પર ટપાલ ટિકિટ જારી કરવામાં આવતા તેને નવી ઓળખ પ્રાપ્ત થઈ છે. તેમણે આ પહેલ માટે ડાક વિભાગનો પણ આભાર વ્યક્ત કર્યો.

છોટાઉદેપુરના કલેક્ટર સુશ્રી ગાર્ગી જૈને જણાવ્યું કે હોળી પર્વ બાદ યોજાતો આ ભવ્ય મેળો રાઠવા આદિવાસી સમુદાયના રિવાજો, માન્યતાઓ અને સાંસ્કૃતિક પરંપરાઓનું અનોખું પ્રતિબિંબ છે. ઢોલ-નગારાના તાલબદ્ધ નાદ, ગેર નૃત્યની ઊર્જાસભર રજૂઆતો, પરંપરાગત વાદ્યો, રંગબેરંગી વેશભૂષા અને શરીર પર આલેખાયેલી કલાત્મક આકૃતિઓ આ ઉત્સવની વિશેષતાઓ છે. માનનીય મુખ્યમંત્રીના નેતૃત્વમાં જિલ્લા પ્રશાસન દ્વારા કરવામાં આવેલી પહેલના અનુસંધાને ભારતીય ડાક વિભાગ દ્વારા જારી કરાયેલ ટપાલ ટિકિટ અને વિશેષ આવરણ આ ઉત્સવને વધુ પ્રતિષ્ઠિત બનાવે છે.

Chief Minister of Gujarat, Shri Bhupendrabhai Patel, released a Stamp and Special Cover on ‘Kawant Ger Mela’

Postmaster General Shri Krishna Kumar Yadav presented First copy of stamp released on ‘Kawant Ger Mela’ to Chief Minister Shri Bhupendrabhai Patel

‘Kawant Ger Mela’, a renowned tribal cultural festival celebrated annually at Kawant in the Chhotaudepur district of Gujarat*

Release of Stamp on ‘Kawant Ger Mela’ is a significant step towards showcasing Gujarat’s Rich Tribal Traditions and Cultural Heritage at the National Level

Chief Minister of Gujarat, Shri Bhupendrabhai Patel, released a customized Stamp and Special Cover based on the cultural significance of ‘Kawant Ger Mela’ at the Chief Minister’s residence on 05 March 2026. The Postmaster General of North Gujarat and South Gujarat Region, Shri Krishna Kumar Yadav, presented the first copy of the Stamp and Special Cover to the Chief Minister Shri Bhupendrabhai Patel. This initiative is an important step towards national and international recognition to the State’s rich tribal traditions and cultural heritage. On this occasion, Lok Sabha MP from Chhotaudepur Shri Jashubhai Rathwa, MLA Shri Abhesinh Tadvi, Ms. Gargi Jain, Collector, Chhotaudepur, Senior Superintendent of Post Offices of Vadodara East Division, Shri R. B. Thakor, and several representatives of the Rathwa tribal community were also present.

Chief Minister Shri Bhupendrabhai Patel appreciated the initiative of the Department of Posts for releasing a Customized Stamp and Special Cover based on ‘Kawant Ger Mela’, Chhota Udepur, Gujarat, stating that it is a significant effort towards preserving the State’s tribal culture, art and traditions and passing them on to the coming generations. Chief Minister Shri Bhupendrabhai Patel said that more than a celebration, Kawant Ger Mela is a living tradition that reflects harmony with nature, social unity, and the continuity of ancestral customs passed down through generations. It stands as a significant symbol of India’s indigenous cultural heritage and the enduring spirit of tribal life. Chief Minister said that postal stamps not only promote and preserve culture but also create cultural awareness among the youth. Through such initiatives, the traditions of tribal art, music and dance gain continuity and sustainability, enabling future generations to remain connected with this rich heritage. Chief Minister Shri Bhupendrabhai Patel further added that such efforts play a vital role in strengthening the State’s cultural identity, fostering social harmony and unity in society, and preserving the ancient traditions of tribal lifestyle and arts.

Postmaster General, North Gujarat and South Gujarat Region, Shri Krishna Kumar Yadav said that through postage stamps, the nation’s culture, art, heritage, history, eminent personalities, significant events, knowledge-science and achievements are depicted, thereby promoting national pride and heritage along with serving as a means of communication. Postmaster General Shri Krishna Kumar Yadav further said that stamp and special cover released by the Chief Minister on ‘Kawant Ger Mela’, will serve as a medium to give national and international recognition to the rich cultural significance of this tribal festival and will further promote the rich tribal heritage of Gujarat.

Lok Sabha MP from Chhotaudepur, Shri Jashubhai Rathwa said that Kawant Ger Mela is a renowned tribal cultural festival celebrated annually at Kawant in the Chhotaudepur district of Gujarat. On this occasion, tribal men and women gather in large numbers creating a powerful visual expression of joy, devotion, and community harmony. He further said that Chief Minister has given it a new identity by releasing a stamp on this. He also expressed his gratitude to the Department of Posts for this initiative.

Ms. Gargi Jain, Collector, Chhotaudepur, said that ‘Kawant Ger Mela’, observed soon after the festival of Holi, this vibrant mela is deeply rooted in the traditions, beliefs, and cultural practices of the Rathwa Adivasi community. The festival is characterized by rhythmic drumbeats, energetic Ger dance performances, traditional musical instruments, colorful indigenous attire, and intricate body art. Postal Stamp and special cover released by the Department of Posts on this occasion, following the initiative taken by the district administration under the leadership of the Hon’ble Chief Minister, have added further prestige to this festival.

गुजरात के मुख्यमंत्री भूपेन्द्रभाई पटेल ने 'कवांट गेर मेला' पर जारी किया डाक टिकट एवं विशेष आवरण, पोस्टमास्टर जनरल कृष्ण कुमार यादव ने भेंट की प्रथम प्रति 

पोस्टमास्टर जनरल श्री कृष्ण कुमार यादव ने माननीय मुख्यमंत्री श्री भूपेन्द्रभाई पटेल को भेंट की  'कवांट गेर मेला' पर जारी  डाक टिकट की प्रथम प्रति

'कवांट गेर मेला' गुजरात के छोटाउदेपुर जिले के कवांट में प्रतिवर्ष आयोजित होने वाला एक प्रसिद्ध जनजातीय सांस्कृतिक उत्सव

'कवांट गेर मेला' पर जारी डाक टिकट गुजरात की समृद्ध जनजातीय परंपराओं एवं सांस्कृतिक विरासत को राष्ट्रीय स्तर पर पहचान दिलाने की दिशा में एक महत्वपूर्ण कदम